Spelend leren vormt een stevige basis voor de ontwikkeling van jonge kinderen. In de kinderopvang én thuis leren kinderen via spel alles over zichzelf en de wereld om hen heen. In deze blog leggen we uit hoe je spelend leren inzet als (gast)ouder.
Waarom spelend leren belangrijk is voor jonge kinderen
Kinderen leren door te doen. Spelen is dan ook meer dan alleen maar leuk. Het is een natuurlijke manier om nieuwe vaardigheden aan te leren, zoals taal, motoriek, sociaal gedrag en creatief denken. Bij spelend leren gebruik je spel bewust als middel om de ontwikkeling van het kind te stimuleren. Anders dan vrij spel, heeft het een educatieve insteek: zonder dat het kind het gevoel heeft dat het ‘moet’ leren.
Voor baby’s en peuters (0–4 jaar) betekent dit: spelen met geluiden en vormen, rollen en kruipen, stapelen en weer omgooien. En ook: samen zingen, boekjes kijken of fantaseren over een knuffel die op reis gaat. Tijdens deze momenten ontwikkelen kinderen hun woordenschat, emotionele vaardigheden én zelfvertrouwen.
Wat is spelend leren precies?
Spelend leren is een verzamelnaam voor activiteiten waarbij het spel wordt ingezet om het leerproces te ondersteunen. Kinderen leren bijvoorbeeld tellen tijdens het sorteren van blokken, vergroten hun woordenschat tijdens een rollenspel in een ‘winkeltje’, en ontwikkelen hun fijne motoriek tijdens het tekenen of knutselen. Spelend leren helpt ook bij de voorbereiding op de basisschool, zoals bij de overgang van groep 2 naar 3.
Bij jonge kinderen draait het vooral om doen, ontdekken en ervaren. Daarbij is variatie in spelsituaties belangrijk: van vrij spel waarin het kind zelf de regie neemt, tot begeleide activiteiten waarbij de (gast)ouder meer richting geeft. Beide vormen zijn waardevol en vullen elkaar aan.
Tips om spelend leren te stimuleren
Wil je meer uit het spelen halen als (gast)ouder? Hieronder lees je praktische tips om spelend leren tot leven te brengen:
• Creëer een uitnodigende speelplek
Zorg dat kinderen makkelijk bij het speelgoed kunnen. Een overzichtelijke, rustige ruimte helpt bij de concentratie. Speelgoed op ooghoogte van het kind nodigt uit tot zelfstandig ontdekken.
• Begeleid spel op een speelse manier
Stel open vragen zoals: “Wat gebeurt er als je dit doet?” of “Hoe denk je dat het afloopt?” Stimuleer kinderen om zelf na te denken, te verwoorden en te experimenteren. Laat het spel vooral niet te snel overnemen door jou als begeleider: balans is belangrijk. .
• Wissel regelmatig af met materiaal
Kinderen leren door variatie. Roteer het speelgoed: haal iets een tijdje weg en breng het later weer terug. Dat hernieuwde enthousiasme is goud waard. Digitale spelletjes kunnen ook, zolang je actief meespeelt en gesprekjes aangaat.
• Werk met thema’s
Thema’s geven structuur én inspiratie. Denk aan: de seizoenen, mijn gezin, feestdagen of dierendag.
Bij Welkom Kind ondersteunen we je daarbij met handige e-booken, vol uitgewerkte spelideeën. Zoals deze bijvoorbeeld voor Valentijnsdag: Ik vind jou lief – e-book of meer tips voor spelend leren met dit e-book ‘Spelend leren‘.
• Gebruik het dagelijks leven als speelmoment
Naar de supermarkt? Laat je kind tellen, producten zoeken of kleuren benoemen. Samen de was opvouwen? Zoek sokken op kleur. Koken? Laat ze ingrediënten voelen en benoemen. Elke handeling is een kans tot leren. Spelend leren hoeft dus helemaal niet groot of ingewikkeld te zijn.
• Geef ruimte voor fantasie
Spelend leren is ook: een kussen wordt een boot en een pollepel een toverstaf. Stimuleer fantasie en laat het kind creatieve oplossingen bedenken. Het helpt bij probleemoplossend denken én zelfvertrouwen.
• Daag kinderen uit
Vertrouw erop dat ze vaak meer kunnen dan je denkt. Laat ze ‘moeilijk’ materiaal zelf verkennen. Natuurlijk wel onder toezicht en met aandacht voor veiligheid.
Ontdek meer over spelend leren via Welkom Kind
In onze special ‘Ontwikkeling door (spel)materiaal’ lees je alles over het inzetten van spelend leren, materiaalkeuze, speelleeromgevingen en talentontwikkeling. Met concrete tips voor ouders én gastouders.
